DMCC Nedir, Türk Kıymetli Maden Sektörü İçin Neden Önemlidir?

Türk kuyumcusu için Dubai, en büyük ihracat pazarıdır; Dubai'de kıymetli maden ticaretinin kurumsal merkezi ise DMCC'dir. Dubai Multi Commodities Centre, 2002 yılında Dubai Hükümeti'nin bir girişimi olarak kurulmuş bir serbest bölge ve emtia ticaret merkezidir. Bugün Dubai'nin varlık fonu Investment Corporation of Dubai'ye aittir ve kamu otoritesi niteliğindeki DMCC Otoritesi tarafından yönetilir.

Bu yazı, sektörün DMCC'yi tanıması için hazırlanmıştır: ne olduğu, neyi belgelendirdiği, LBMA'dan farkı ve Türk şirketleri bakımından anlamı.

DMCC Ne Yapar?

DMCC üç işlevi bir arada yürütür. Birincisi serbest bölge işlevidir: bölgede faaliyet gösteren şirketlere lisans verir. DMCC'nin açıkladığı verilere göre bölgede 26.000'i aşkın şirket bulunur; bunların 1.500'ü aşkını altın ve kıymetli maden alanında faaliyet gösterir.

İkincisi piyasa altyapısı işlevidir. Dubai Gold and Commodities Exchange (DGCX) ve takas kuruluşu, depolanan emtianın zilyetlik ve mülkiyet kaydını tutan DMCC Tradeflow sistemi bu yapının parçasıdır.

Üçüncüsü elmas tarafıdır. 2004'te kurulan Dubai Diamond Exchange, DMCC'nin bağlı kuruluşudur ve Dünya Elmas Borsaları Federasyonu üyesidir. Bu nedenle DMCC, yalnız altın değil kıymetli taş ticareti bakımından da Türk sektörünün karşısına çıkar.

Dubai Good Delivery'den UAE Good Delivery'ye

DMCC, 2005 yılında Dubai Good Delivery (DGD) standardını getirdi: 995 saflıkta 1 kilogramlık barlar için, Londra'nın 400 onsluk standardının yanında bölgeye özgü bir kabul düzeni. Daha kısa faaliyet geçmişi olan rafineriler için ayrıca Market Deliverable Brand (MDB) akreditasyonu kuruldu. İkisi de DMCC'nin kendi kurallarına dayanan gönüllü akreditasyonlardı.

Kasım 2021'de bu düzen federal düzeye taşındı ve UAE Good Delivery (UAEGD) standardı ilan edildi. Standart artık BAE Ekonomi Bakanlığı'nın başkanlık ettiği külçe piyasası komitesi altında yürür; DGD listesindeki rafineriler yeni listeye aktarılmıştır. 21 Temmuz 2023'ten beri DGCX'in takas kuruluşu teslimatta yalnız UAEGD listesinde aktif üye olan rafinerilerin barlarını kabul etmektedir.

Bu dönüşümün pratik sonucu şudur: piyasada hâlâ "Dubai Good Delivery" denir, ancak bugün belirleyici olan liste UAEGD listesidir.

Diğer Standartlarla İlişkisi Nedir?

DMCC, LBMA ve RJC ile rakip değil, yan yana çalışan bir merkezdir. 2013'te RJC ile karşılıklı tanıma düzeni kurulmuştur: DMCC denetiminden geçen akredite rafineriler RJC Gözetim Zinciri standardının bir kısmını karşılamış sayılır; RJC Gözetim Zinciri belgeli rafineriler de DMCC tarafından kabul edilir.

DMCC her yıl Dubai Kıymetli Madenler Konferansı'nı düzenler. Kasım 2025'teki on üçüncü konferansın konuşmacıları arasında LBMA'nın genel müdürü de yer almıştır. Londra ile Dubai, birbirini izleyen ve birbirinin kurallarını dikkate alan iki merkezdir.

Türkiye'den Kimler Listede?

UAEGD listeleri ugd.gov.ae adresinde yayımlanır. Ocak 2024 tarihli altın listesinde aktif Türk üye olarak Ahlatcı Metal Rafineri yer almaktadır. Ağustos 2026 tarihli gümüş listesinde Türkiye'den Gramaltın Kıymetli Madenler Rafineri bulunmaktadır.

Liste durağan değildir. Geçmişte listede yer alan bazı Türk rafineriler bugün eski üyeler arasında görünmektedir. Bir tedarikçinin listedeki konumu, işlem tarihinde güncel liste üzerinden teyit edilmelidir.

Türk Şirketleri Bakımından Anlamı

Bağ üç yönlüdür. Birincisi şirketleşmedir: DMCC'nin Kasım 2025 açıklamasına göre bölgede 700'ü aşkın Türk şirketi faaliyet göstermektedir. İkincisi ticarettir: Türkiye ile BAE arasındaki Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması 3 Mart 2023'te imzalanmış, 1 Eylül 2023'te yürürlüğe girmiştir; TİM verilerine göre BAE, 2025'te Türk mücevher ihracatında ilk sıradaki pazardır. Üçüncüsü kurumsal ilişkidir: Borsa İstanbul ile DMCC, 31 Ağustos 2015'te sorumlu tedarik, depolama ve kıymetli maden ticaretini kapsayan bir mutabakat zaptı imzalamıştır.

Bir sınır da bilinmelidir: Borsa İstanbul'un rafineriler listesi LBMA Good Delivery listesindeki rafineriler ile Türkiye'deki rafinerilere dayanır; UAEGD listesine atıf yapmaz. Dubai'de kabul gören bir barın Türkiye'deki muamelesi, kendi mevzuatımıza göre ayrıca değerlendirilir.

Devlet Desteği Listesindeki Yeri

Ticaret Bakanlığı'nın destek kapsamındaki pazara giriş belgeleri listesinde DMCC bir kalem olarak yer alır; kalemde Dubai Good Delivery, Market Deliverable Brand ve Responsible Market Participant belgeleri sayılır. DGD'nin yerini UAEGD aldığı ve Responsible Market Participant için DMCC'nin kamuya açık güncel bir kural metni bulunmadığı için, başvuru öncesinde belgenin bugünkü adı ve kapsamı hem DMCC'den hem üyesi olunan ihracatçı birliğinden teyit edilmelidir.

Ne Yapmalı?

• Dubai'deki karşı tarafınızın DMCC lisanslı bir şirket olup olmadığını ve lisansının kapsamını öğrenin.
• Rafineri tedarikinde "Dubai Good Delivery" ibaresiyle yetinmeyin; rafinerinin güncel UAEGD listesindeki konumunu teyit edin.
• Dubai'de kabul gören barın Türkiye'de Borsa İstanbul listesi bakımından ayrı değerlendirildiğini sözleşmede gözetin.
• DMCC'de şirket kurmayı düşünüyorsanız Türk kambiyo mevzuatının yurt dışı yatırım ve döviz transferi hükümlerini birlikte planlayın.
• Destek başvurusundan önce DMCC kalemindeki belgenin güncel adını ve kapsamını yazılı olarak teyit edin.

Uyarı. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Kambiyo ve kıymetli madenler mevzuatı sık değişen bir alandır; yazıda yer alan tutar, oran, eşik, süre ve tarihler yürürlükteki mevzuata göre değişebilir. Her başvuru ve işlem öncesinde mevzuatın son hâlini teyit ediniz. Güncel metinlere mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: Dubai Kanunu No. 10/2020 ve No. 15/2022 · DMCC Accreditation Rules v1.1 ve v2/2020 · DMCC duyuruları (12.11.2025, 25.11.2025) · UAE Good Delivery üyelik listeleri (ugd.gov.ae) · DGCX duyurusu (21.07.2023) · Borsa İstanbul duyurusu (31.08.2015) · Türkiye–BAE Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (RG 27.04.2023-32173 mükerrer) · EK-1/B Destek Kapsamındaki Pazara Giriş Belgeleri (26.06.2026)

→ İlgili sayfa: İthalat ve İhracatçılar