LBMA Üyelik Türleri ve Good Delivery Ayrımı

LBMA’da üyelik ile Good Delivery akreditasyonu iki ayrı rejimdir. Üyelik, Birliğin kurumsal yapısına katılmaktır; Good Delivery ise bir rafinerinin ürününün piyasada kabul görmesine ilişkin teknik bir akreditasyondur. Biri olmadan diğeri olabilir.

Ayrımın pratik önemi büyüktür: Ticaret Bakanlığı’nın destek kapsamındaki pazara giriş belgeleri listesinde yer alan kalem Good Delivery List’tir, üyelik değildir. Dolayısıyla üyelik aidatı bir pazara giriş belgesi gideri sayılmaz. Birliğin bugün 198 üyesi ve bu üyeler 27 ülkede faaliyet göstermektedir.

Full Membership Kime Açık?

Tam üyelik, Birleşik Krallık’taki ve yurt dışındaki şirketlere açıktır; ancak bütün üyelerin Londra külçe piyasasıyla yakından bağlantılı alanlarda faaliyet göstermesi gerekir. Üyelik, madencilikten rafinajına, taşımacılıktan ticarete ve yatırıma kadar tedarik zincirinin bütününe ve bu zincirin işleyişini destekleyen işletmelere hitap eder.

Tam üyeliğin iki ayırt edici hakkı vardır. Birincisi, Birliğin yönetim kurulundaki üç belirli koltuk için aday gösterebilmektir. İkincisi, piyasa istişarelerine katılarak piyasa çözüm ve stratejilerinin kabulü yönünde oy kullanabilmektir. Bu yönüyle tam üyelik, standardın tüketicisi değil üreticisi olma imkânı verir.

Market Making Üyeliği Neyi Gerektirir?

Piyasa yapıcı üyeliğe yalnız tam üye olan bankalar başvurabilir. Bu statü, tam üyeliğin haklarına ek olarak bir yükümlülük doğurur: Londra iş günü boyunca birbirlerine, kararlaştırılmış asgari miktar ve vadelerde alış ve satış kotasyonu verme borcu.

Karşılığında yönetim kurulunda üç ayrı seçilmiş koltuğa erişim sağlanır. Türkiye’de yerleşik bir kuyumcu, mücevheratçı veya rafineri bakımından bu kategori pratikte kapalıdır; kategorinin muhatabı bankalardır.

Affiliate Üyelik Ne Sağlar?

Bağlı üyelik, dünyanın diğer piyasalarında faaliyet gösteren ya da işi Londra piyasasıyla ilgili olan kuruluşlara açıktır. Kapsam geniştir: uluslararası piyasa katılımcıları, hizmet sağlayıcıları, teknoloji sağlayıcıları, borsalar ve aracılar.

Sağladığı haklar tam üyelikten daha sınırlıdır ancak etkisizden uzaktır: temsilcilerin alt komitelerde ve çalışma gruplarında görev alabilmesi ile genel kurulda oy kullanma hakkı. Türkiye’de yerleşik bir şirket bakımından, kurumsal yapıya katılmanın gerçek kapısı bu kategoridir.

Good Delivery Üyelik midir?

Hayır. Good Delivery, LBMA’nın sahibi ve yöneticisi olduğu altın ve gümüş listelerine ilişkin bir akreditasyondur ve yalnız rafinerilere açıktır. Akreditasyon, rafinerinin ürettiği barların Loco London piyasasında kabul görmesini sağlar; Birliğin kurumsal organlarında bir temsil hakkı doğurmaz.

İki rejim arasında tek bir bağ kurulmuştur. 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren Good Delivery akreditasyonu, kendiliğinden LBMA Subscriber statüsünü ve bu statünün getirdiği hakları içerir; Subscriber bedeli yıllık akreditasyon bakım ücretine dahil edilmiştir. Dolayısıyla listeye giren bir rafineri, ayrı bir başvuru yapmaksızın bu statüyü kazanır.

Subscriber statüsü üyelik yapısının dışındadır. Sağladığı haklar arasında piyasa çözümlerinin geliştirilmesine katılma imkânı, fiziki, uyum ve düzenleyici konularda doğrudan danışma erişimi, Küresel Kıymetli Madenler Kodu’na uyum beyanında destek ile etkinlik ve eğitimlerde üye indirimleri bulunur.

Devlet Desteği Hangisine Bağlı?

Ticaret Bakanlığı’nın destek listesinde yazan ibare Good Delivery List’tir. Pazara Giriş Belgesi Desteğine İlişkin Genelge ise desteklenen gideri, listede yer alan belgelerin alınmasında ve/veya yenilenmesinde gerçekleştirilen giderler olarak tanımlar.

Bundan iki sonuç çıkar. Birincisi, akreditasyon başvuru ve test aşamalarının bedelleri ile yıllık bakım ücreti bu tanıma girer. İkincisi, üyelik aidatı destek kalemi değildir; üyelik bir pazara giriş belgesi olmadığı için listede de yer almaz. Bütçelemede ikisinin ayrı gösterilmesi gerekir.

Küresel Kıymetli Madenler Kodu Nedir?

Kod, LBMA’nın piyasa katılımcıları için belirlediği davranış standardıdır ve üyelikten ayrı bir yapı olarak işler. Katılımcılar koda uyum beyanında bulunur; Subscriber ve üyeler bu beyan sürecinde Birliğin desteğinden yararlanır.

Birliğin ayrıca bir olay inceleme süreci bulunmaktadır. Piyasada standartlara ilişkin bir sorun ortaya çıktığında bu süreç işletilir ve sonuçları yayımlanan örnek olaylarla kamuya açıklanır. Bir Türk şirketi bakımından bunun anlamı şudur: kurumsal yapıya katılmak yalnız hak değil, davranış standardına tâbi olma sonucunu da doğurur.

Ne Yapmalı?

• Üyelik ile Good Delivery akreditasyonunu birbirine karıştırmayın; ikisi farklı başvuru, farklı muhatap ve farklı sonuç doğurur.
• Rafineri değilseniz Good Delivery başvurusu gündeminize almayın; kurumsal yapıya katılmak istiyorsanız bağlı üyeliği değerlendirin.
• Devlet desteği başvurusunda üyelik aidatını değil, akreditasyon ve test giderlerini gösterin.
• Good Delivery akreditasyonu aldıysanız Subscriber statüsünün kendiliğinden doğduğunu ve bedelinin bakım ücretine dahil olduğunu not edin.
• Piyasa yapıcı üyeliğin yalnız tam üye bankalara açık olduğunu, bu kategoriyi hedef listenizden çıkarın.
• Küresel Kıymetli Madenler Kodu’na uyum beyanının getireceği yükümlülükleri, üyelik kararından önce değerlendirin.
• Üyelik ve akreditasyon şartları ile ücretleri her yıl LBMA’nın resmî sayfasından teyit edin; ücretler yıllık olarak gözden geçirilmektedir.

Uyarı. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Kambiyo ve kıymetli madenler mevzuatı sık değişen bir alandır; yazıda yer alan tutar, oran, eşik, süre ve tarihler yürürlükteki mevzuata göre değişebilir. Her başvuru ve işlem öncesinde mevzuatın son hâlini teyit ediniz. Güncel metinlere mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: LBMA, About Membership · LBMA, Full Membership · LBMA, Market Making Membership · LBMA, Affiliate Membership · LBMA, LBMA Subscriber · LBMA, How to apply for Good Delivery accreditation · LBMA, Global Precious Metals Code · Pazara Giriş Belgesi Desteğine İlişkin Genelge m.4/1 · EK-1/B Destek Kapsamındaki Pazara Giriş Belgeleri (26.06.2026)

→ İlgili sayfa: Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşları