RJC Sertifikası ve Pazara Giriş Belgesi Desteği

RJC sertifikası, Ticaret Bakanlığı’nın destek kapsamındaki pazara giriş belgeleri listesinde ayrı bir kalem olarak yer alır. Belgenin alınmasında ve yenilenmesinde yapılan giderler, şartları taşımak kaydıyla %50 oranında desteklenir. Buna karşılık eğitim ve danışmanlık hizmetleri bu desteğin kapsamı dışındadır; bu ayrımın bütçe üzerindeki etkisi önemlidir.

Normatif zincir üç katmanlıdır. Üstte 17 Ağustos 2022 tarihli ve 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İhracat Destekleri Hakkında Karar; altında Pazara Giriş Belgesi Desteğine İlişkin Genelge; en altta Genelge’nin eki olan ve Bakanlıkça güncellenen EK-1/B — Destek Kapsamındaki Pazara Giriş Belgeleri Listesi.

Belge Listede Nerede Yer Alır?

EK-1/B üç bölümden oluşur: belgeler, kurum ve kuruluş belgeleri, test ve analiz raporları. RJC sertifikası ikinci bölümde, akreditasyon kuruluşlarınca yetkilendirilmiş örgütlerin verdiği belgeler arasında sayılır. Listenin 26 Haziran 2026 tarihli nüshasında 78 sıra numarasıyla yer almaktadır; sıra numarası liste yenilendikçe değişir.

Aynı bölümde sektörün iki belgesi daha bulunur: LBMA Good Delivery List ve DMCC tarafından verilen Dubai Good Delivery, Market Deliverable Brand ile Responsible Market Participant belgeleri. Dolayısıyla kıymetli maden ve taş zincirinde faaliyet gösteren bir şirketin destek kapsamında değerlendirebileceği belge sayısı birden fazladır.

Listeye belge veya kuruluş ekleme ve güncelleme talepleri şirketler tarafından Destek Yönetim Sistemi üzerinden üyesi oldukları ihracatçı birliği genel sekreterliğine yapılır. Birlik ön değerlendirmesinden sonra talep, gerekçesi ve listede yer alması uygun görülen yeriyle Bakanlığa iletilir. Liste statik değildir; sektörün talebiyle değişir.

Hangi Giderler Desteklenir?

Genelge’nin 4. maddesinin birinci fıkrası ölçütü net koyar: desteklenen, listede yer alan belgelere ilişkin olarak belgenin alınmasında ve/veya yenilenmesinde gerçekleştirilen giderlerdir. Bu çerçevede bağımsız üçüncü taraf denetim firmasına ödenen denetim bedeli, desteğin asıl konusunu oluşturur.

Belgenin akredite edilmiş bir kurum veya kuruluştan alınmış olması, uluslararası nitelik taşıması ve diğer ülke pazarlarına girişi sağlaması aranır. RJC belgelendirmesi, kuruluşun onayladığı bağımsız denetim firmaları tarafından düzenlendiği için bu şartı yapısı gereği karşılar.

Hangi Giderler Desteklenmez?

Aynı maddenin ikinci fıkrası üç kalemi kapsam dışında bırakır: eğitim ve danışmanlık hizmetleri, yol ve konaklama masrafları, tarım ürünlerine ilişkin muayene ücretleri. Hüküm 28 Mayıs 2024 tarihli değişiklikle bu hâlini almıştır.

Pratik sonuç şudur: belgelendirme sürecinin iki kalemi farklı muameleye tabidir. Denetim bedeli destek kapsamındadır; hazırlık danışmanlığı değildir. Dolayısıyla bütçelenirken iki kalem ayrı ayrı gösterilmeli, danışmanlık gideri destek başvurusuna dâhil edilmemelidir.

Oran ve Üst Sınır Nedir?

Bakanlığın devlet yardımları rehberine göre destek oranı %50’dir ve şirket başına yıllık bir üst sınır uygulanır. Üst sınır sabit bir rakam değildir; Bakanlık destek tutarlarını dönemsel olarak günceller.

Bu nedenle bir bütçe çalışmasında yıllık tavanın rakamı, başvurunun yapılacağı yıla ait güncel değerden alınmalıdır. Rehberin ve ikincil kaynakların farklı rakamlar taşıdığı görülebilir; esas olan, başvuru tarihinde Bakanlıkça ilan edilmiş olan tutardır.

Harcamayı Kim Yapabilir?

Genelge, harcamanın adına belge düzenlenen şirket tarafından yapılmasını esas alır; ancak organik bağı bulunan şirket tarafından yapılan harcamalar da destek kapsamında değerlendirilir. Organik bağ için ortaklık eşiği %51’dir ve üç ayrı yapılanma için tanımlanmıştır.

İki kural bunu tamamlar. Destek ödemesi her hâlükârda destek başvurusunda bulunan şirkete yapılır. Ayrıca ödeme, yurt dışı ortaklık oranına göre hesaplanır. Grup yapısı bulunan şirketlerde hangi şirketin başvuracağı, harcamanın hangi şirket üzerinden yapılacağı ve belgenin kimin adına düzenleneceği baştan kararlaştırılmalıdır.

Danışmanlık Gideri İçin Ayrı Bir Kalem Var mı?

Vardır ve bu, pazara giriş desteğindeki boşluğu büyük ölçüde kapatır. Bakanlığın Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği kapsamında, Responsible® Programında yer alan şirketlerin sürdürülebilirlik yolunda aldığı danışmanlık hizmeti giderleri beş yıl süresince %50 oranında ve toplamda bir üst sınıra kadar desteklenir.

Destek üç faza bölünmüştür: mevcut durum analizi ile sürdürülebilirlik yol haritasının oluşturulması danışmanlığı, uygulama danışmanlığı, izleme ve doğrulama danışmanlığı. Başvuru için şirketin cari yıldan önceki son üç takvim yılında toplam 300.000 ABD doları ihracat yapmış olması gerekir; başvurular Responsible® Portalı ve Destek Yönetim Sistemi üzerinden yürür.

Dolayısıyla belgelendirme bütçesi iki destek kalemine bölünebilir: belge ve denetim bedeli pazara giriş belgesi desteğine, hazırlık danışmanlığı Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteğine. İki kalemin şartları, başvuru mercii ve üst sınırları ayrıdır.

Ne Yapmalı?

• Başvuru öncesinde EK-1/B’nin güncel nüshasını Bakanlık sitesinden teyit edin; sıra numarası değişebilir, kalemin listede olup olmadığı belirleyicidir.
• Denetim bedeli ile hazırlık danışmanlığını muhasebe kayıtlarında ve sözleşmelerde ayrı kalemler olarak gösterin.
• Danışmanlık giderini pazara giriş belgesi desteği başvurusuna dâhil etmeyin; reddedilecek kalem bütün başvurunun incelemesini uzatır.
• Yıllık üst sınırı başvuru yılına ait güncel tutardan alın; ikincil kaynaklardaki rakamlara dayanmayın.
• Grup yapısında başvuracak şirketi, harcamayı yapacak şirketi ve belgenin düzenleneceği şirketi baştan belirleyin; organik bağ şartını kontrol edin.
• İhracat eşiğini sağlıyorsanız danışmanlık gideri için Responsible® Programına ayrı başvuru yapın.
• LBMA ve DMCC belgelerinin de aynı listede yer aldığını değerlendirin; birden fazla belge kapsamında başvuru mümkündür.

Uyarı. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Kambiyo ve kıymetli madenler mevzuatı sık değişen bir alandır; yazıda yer alan tutar, oran, eşik, süre ve tarihler yürürlükteki mevzuata göre değişebilir. Her başvuru ve işlem öncesinde mevzuatın son hâlini teyit ediniz. Güncel metinlere mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (17.08.2022, RG 18.08.2022-31927, İhracat Destekleri Hakkında Karar) · Pazara Giriş Belgesi Desteğine İlişkin Genelge m.3, m.4/1, m.4/2, m.5, m.10 · EK-1/B Destek Kapsamındaki Pazara Giriş Belgeleri (26.06.2026), b.ii sıra 78 · T.C. Ticaret Bakanlığı Devlet Yardımları Rehberi (Pazara Giriş Belgesi Desteği ve Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği)

→ İlgili sayfa: İthalat ve İhracatçılar