Elimde tuttuğum şey

Tez konum kıymetli madenler olunca, önce cevheri tanımak istedim. Kitaptan değil, elimle.

Kuyumcu kayınpederimle Anadolu'da tezgâh arkasında durdum. Müvekkillerimin iş yerlerinde vakit geçirdim. Mihenk taşı, hassas terazi, milyem, karat, kral suyu, külçe, ziynet — hepsine dokundum, hepsini hissettim.

Etkilendiğimi itiraf etmeliyim.

Sonra okumaya başladım

Bu metal bizden önce vardı. Dünya kurulurken buradaydı ve biz gittikten sonra da burada duracak.

Arada da boş durmamış: kimi zaman devlet kurmuş, kimi zaman devlet bitirmiş. Okudukça tarih sahnesinin açılıp kapanmasında kaç kez rol aldığını görüyorsunuz.

Kaybolmuyor

Altının en tuhaf tarafı bu. Paslanmıyor, kararmıyor, çürümüyor. Yalnızca yer değiştiriyor.

Parmağınızdaki yüzük, kolunuzdaki bilezik, kasadaki çeyrek — belki bir zamanlar bir Mısır kralını süsleyen altındandı. Kullanıldı, hurdaya çıktı, eritildi, külçe oldu, yeniden hayata döndü.

Elinizde tuttuğunuz şey yeni değil. Yalnız biçimi yeni.

Ne kadar var

Dünya Altın Konseyi'ne göre tarih boyunca çıkarılmış altın 220.700 ton. Hepsi tek bir küp yapılsa, kenarı 22,5 metre olurdu. Yedi katlı bir bina kadar.

Yer altında kalan işletilebilir rezerv ise bunun üçte birinden az.

Yani insanlık, bulabileceğinin çoğunu çoktan çıkarmış durumda.

Ne yenir ne içilir

İşin garip yanı da bu. Altın ne yenir, ne karın doyurur, ne bir işe yarar gibi görünür.

Buna rağmen insan ona tutsak. Bugün de finansal olarak en fazla konuşulan yatırım aracı. Rezervinde en çok altın bulunduran ülke Amerika Birleşik Devletleri — ve bu tesadüf değil.

Kimin elinde altın varsa, kuralı çoğu zaman o yazıyor.

Süs değil, malzeme

Bu metalin bir yüzü daha var ve ben onu geç öğrendim.

Altın paslanmıyor, olağanüstü iletken ve kızılötesi ışınların %99'unu yansıtıyor — gümüş ve alüminyum aynalar %85–95'te kalıyor. Bu üç özellik onu ileri teknolojinin kritik malzemelerinden biri yapıyor: mikroçipler, iletişim sistemleri, uzay araçları.

James Webb Uzay Teleskobu'nun aynalarındaki altının tamamı 48,25 gram. Kaplama kalınlığı 100 nanometre — bir insan saçının yaklaşık binde biri kadar.

Yarım çeyrek altın, evrenin en derin fotoğrafını çekiyor.

Son söz

İnsanı denklemden çıkarın; altın yine orada durur. Paslanmadan, kararmadan, bekleyerek.

Bu metallerle bu kadar yakınlaşmayı bir lütuf sayıyorum. Umarım hakkını veririm.